ลิฟต์ไฮดรอลิก คืออะไร

ลิฟต์ไฮดรอลิกทำงานอย่างไร

• ขาขึ้น มอเตอร์หมุนปั๊ม ดันน้ำมันเข้ากระบอกสูบ ลูกสูบดันห้องโดยสารขึ้น
• ขาลง วาล์วเปิดให้น้ำมันไหลกลับถัง ห้องโดยสารลงด้วยน้ำหนักของตัวเอง
• ชุดควบคุม ปั๊ม ถังน้ำมัน และชุดวาล์วอยู่รวมกันในห้องเครื่อง ต่อท่อน้ำมันไปที่กระบอกสูบ

ชนิดของลิฟต์ไฮดรอลิก

• แบบมีหลุม (holed) ต้องเจาะหลุมลึกใต้บ่อลิฟต์ ให้กระบอกสูบหดลงไปได้
• แบบไม่มีหลุม (holeless) ตั้งลูกสูบไว้ข้างห้องโดยสาร ยึดที่ก้นบ่อลิฟต์ ไม่ต้องเจาะหลุม แต่ระยะยกสั้นกว่า
• แบบใช้สลิงร่วม (roped) ใช้ลูกสูบร่วมกับลวดสลิง เพื่อให้ยกได้สูงขึ้น

ข้อดีของลิฟต์ไฮดรอลิก

• ไม่มีน้ำหนักถ่วง ปล่องลิฟต์ใช้พื้นที่น้อยกว่าลิฟต์ไฟฟ้าที่รับน้ำหนักเท่ากันราว 10–20%
• ต้นทุนเริ่มต้นต่ำกว่าลิฟต์ระบบดึง (traction) ในอาคารไม่เกินราว 3 ชั้น
• เมื่อไฟดับ เปิดวาล์วฉุกเฉินให้ห้องโดยสารค่อย ๆ ลงเพื่อพาคนออกได้
• วางห้องเครื่องได้ยืดหยุ่น เช่น ชั้นล่างสุด

ข้อเสียและข้อจำกัดของลิฟต์ไฮดรอลิก

1. ต้องหาที่ตั้งชุดปั๊มและถังน้ำมัน

ปั๊ม ถังน้ำมัน และวาล์วต้องมีที่ตั้ง รุ่นที่นำเข้าจากต่างประเทศมักกำหนดให้ตั้งในห้องแยกหรือตู้เหล็ก โดยมากอยู่ชั้นล่างข้างปล่องลิฟต์ บ้านต้องเผื่อพื้นที่ส่วนนี้เพิ่มจากตัวปล่อง ส่วนบางยี่ห้อที่ผลิตในประเทศแจ้งว่าไม่ต้องมีห้องเครื่อง ควรถามผู้ขายว่าชุดปั๊มตั้งอยู่ตรงไหน

2. น้ำมันรั่วได้

เมื่อซีลลูกสูบหรือกระบอกสูบสึก น้ำมันอาจรั่ว ทำให้ห้องโดยสารไหลลงช้า ๆ หรือต้องเติมน้ำมันบ่อยขึ้น กระบอกสูบที่สึกซ่อมไม่ได้ ต้องเปลี่ยนใหม่ซึ่งค่าใช้จ่ายสูง และน้ำมันที่รั่วลงดินเป็นปัญหาต่อสิ่งแวดล้อม

3. อุณหภูมิมีผลต่อการทำงาน

ความหนืดของน้ำมันเปลี่ยนตามอุณหภูมิ ทำให้การวิ่งไม่สม่ำเสมอหรือรั่วง่ายขึ้น ลิฟต์ระบบดึงรับมือกับอุณหภูมิที่เปลี่ยนได้ดีกว่า สำหรับบ้านในเมืองที่อากาศร้อนทั้งปี ควรถามผู้ขายว่าดูแลอุณหภูมิห้องเครื่องอย่างไร

4. ใช้พลังงานขาขึ้นมาก

เพราะไม่มีน้ำหนักถ่วง มอเตอร์ต้องดันทั้งห้องโดยสารขึ้นเอง กำลังมอเตอร์อาจสูงถึง 2 เท่าของลิฟต์ระบบดึงที่รับน้ำหนักเท่ากัน แม้ห้องโดยสารว่างก็ตาม ส่วนขาลงแทบไม่ใช้ไฟ

5. ความสูงจำกัด

ระยะยกขึ้นกับความยาวกระบอกสูบ ลิฟต์ไฮดรอลิกที่นำเข้าจากต่างประเทศเหมาะกับระยะยกไม่เกินราว 20 เมตร หรืออาคารสูง 2–8 ชั้น ส่วนลิฟต์ไฮดรอลิกที่ผลิตในประเทศ ส่วนใหญ่ใช้กับบ้าน 2–4 ชั้น บางยี่ห้อติดตั้งได้ถึง 6 ชั้น

6. ความเร็วจำกัด

ลิฟต์อาคารแบบไฮดรอลิกวิ่งได้สูงสุดราว 1 เมตรต่อวินาที ที่ใช้กันทั่วไปอยู่ราว 0.25–0.63 เมตรต่อวินาที ส่วนลิฟต์บ้านไฮดรอลิกมักวิ่งราว 0.1–0.3 เมตรต่อวินาที ขึ้นกับยี่ห้อ

7. ต้องใช้ช่างที่ชำนาญ

งานติดตั้งและดูแลวาล์ว กระบอกสูบ และท่อน้ำมันต้องใช้ช่างที่มีประสบการณ์ ถ้าเร่งงานหรือใช้ช่างไม่ชำนาญ ลิฟต์อาจทำงานไม่ถูกต้อง

ก่อนเลือกลิฟต์ไฮดรอลิก ควรถามอะไร

• ชุดปั๊มและถังน้ำมันตั้งไว้ตรงไหน ต้องมีห้องเครื่องหรือตู้แยก ใช้พื้นที่เท่าไหร่
• รุ่นนี้ติดตั้งได้สูงสุดกี่ชั้น และกี่เมตร
• ต้องตรวจและเปลี่ยนน้ำมันบ่อยแค่ไหน ค่าใช้จ่ายเท่าไหร่
• ถ้าน้ำมันรั่ว ใครรับผิดชอบ และรับประกันกระบอกสูบกี่ปี
• ไฟดับแล้วห้องโดยสารลงเองไหม หรือต้องให้คนช่วยเปิดวาล์ว

ถ้าไม่อยากมีห้องเครื่องและไม่อยากดูแลน้ำมัน

ลิฟต์บ้าน Vitarte มี 3 ระบบ และทุกรุ่นไม่ต้องมีห้องเครื่อง

• ระบบสายพานเหล็ก VL3, VC2, Y18 เร็ว 0.3 เมตรต่อวินาที ไม่ต้องใช้น้ำมันหล่อลื่น
• ระบบสกรู M2 และ Aris ขับสกรูตรง ไม่ต้องใช้น้ำมันหล่อลื่น (M6 ใช้น้ำมันหล่อลื่น)
• ระบบสลิง Y10, Y11 สำหรับบ้านหลายชั้นและอาคารพาณิชย์
• เมื่อไฟดับ ระบบ ARD จะพาลิฟต์ไปจอดชั้นที่ใกล้ที่สุด แล้วเปิดประตูให้เอง (ทุกรุ่น)

เทียบลิฟต์บ้านทุกระบบ

แหล่งอ้างอิง

• Advantages and Disadvantages of Hydraulic Lifts · Elevator World (2 มิ.ย. 2022)
• Elevator Types · Archtoolbox
• Residential Elevator Lifting Systems · Lifeway Mobility